In videogames komen spelers soms lootboxes tegen. In dit artikel leggen we uit wat ze zijn en hoe ze werken.
Wat is een lootbox?
Een lootbox (letterlijk vertaald: een doos met buit erin) is een virtuele schatkist die spelers in een videogame optioneel kunnen openen om willekeurige, virtuele items te verkrijgen, zoals bijvoorbeeld kostuums (skins).
Hoe verkrijgen spelers lootboxes?
Er zijn drie mogelijkheden voor het verkrijgen van lootboxes:
- In sommige games kunnen spelers lootboxes optioneel kopen met echt geld. Dat gebeurt via microtransacties. De waarde van de inhoud van een lootbox varieert van spel tot spel.
- Andere games bieden spelers de mogelijkheid om lootboxes te kopen met virtuele spelmunten, die ze gratis verdienen door te spelen of door die munten aan te kopen met echt geld.
- Lootboxes kunnen ook als gratis beloning worden gegeven na het voltooien van missies, het behalen van prestaties of het winnen van wedstrijden.
Hoe weet je of een game betalende lootboxes bevat?
De meeste games hebben een PEGI-vermelding op de verpakking of in de digitale game- of appstore. PEGI beoordeelt niet alleen de inhoud van games, maar ook gameplayfuncties die de spelervaring kunnen beïnvloeden, zoals betaalde willekeurige items. Games met betaalde willekeurige items krijgen doorgaans een PEGI 16-classificatie, en in bepaalde gevallen PEGI 18. Games met gesimuleerde gokelementen, zoals simulaties van casino’s of gokautomaten, krijgen eveneens een PEGI 18-leeftijdsclassificatie, samen met een icoon met twee dobbelstenen. Met deze simulaties of met betaalde willekeurige items kan een speler op een legale manier geen echt geld winnen of verliezen.
Welke tips zijn er voor ouders met gamende kinderen?
Het is nuttig dat ouders met hun kinderen praten over hun game-ervaring, net zoals ouders vragen naar de schoolprestaties of de hobby’s. (Groot)ouders maken best ook duidelijke afspraken met hun (klein)kinderen over in-game aankopen tijdens het gamen. Cijfers uit de meest recente consumentenbevraging van IPSOS tonen aan dat Belgische ouders de game-ervaring van hun kinderen nauw opvolgen. Ook het PEGI-leeftijdsclassificatiesysteem is goed ingeburgerd: 85% kent PEGI en 68% gebruikt het bij het kiezen van games voor hun kind(eren). Uit dezelfde studie blijkt dat slechts 36% van de Belgische ouders hun kinderen toelaat om in-game aankopen te doen. Een Noorse studie van oktober 2024 toonde aan dat het gebruik van lootboxes bij jongeren tussen 2019 en 2022 sterk daalde. Actief naar elkaar luisteren en concrete afspraken maken zorgt voor een open en gezonde communicatie over de game-ervaring.
Wat als ouders in-game aankopen willen beperken of vermijden?
Ouders kunnen in veel games in-game aankopen of microtransacties -waaronder lootboxes- uitschakelen. Dat kan via de instellingen voor ouderlijk toezicht of via de console-instellingen. Daarnaast kunnen de betaalopties voor in-game aankopen worden beperkt, zodat kinderen slechts een vast bedrag per maand kunnen spenderen. Het is daarom belangrijk dat kinderen via hun eigen account spelen, die onder de ouderlijke account werd geplaatst.
Waarom zijn sommige betalende lootboxes in België niet toegankelijk?
De Belgische Kansspelcommissie oordeelde in 2018 dat lootboxes waarvoor betaald wordt, onder de Belgische gokwetgeving vallen. Er is volgens die brede Belgische gokwetgeving immers sprake van gokken indien er een geldinzet is in een spel, waarbij de speler iets kan winnen of verliezen en waarbij het resultaat (deels) bepaald wordt door toeval. België is het enige land ter wereld dat betalende lootboxes als een vorm van gokken beschouwt, ondanks het feit dat een speler de virtuele items uit betalende lootboxes niet op legale manier kan omzetten in echt geld en er dus geen monetaire winst is. Gamebedrijven die betalende lootboxes in België willen blijven aanbieden, kunnen een betalende goklicentie afsluiten bij de Kansspelcommissie, waarbij een deel van de inkomsten van die lootboxes naar de Belgische schatkist vloeit. De grote gamebedrijven kozen er echter voor om betalende lootboxes in ons land uit te schakelen. Dat betekent dat spelers in België lootboxes alleen nog kunnen verkrijgen via gratis beloningen of gameplay-prestaties – en niet kunnen aankopen met echt geld, noch met aangekochte virtuele spelmunten, tenzij spelers dit omzeilen op illegale manier via bijvoorbeeld een privé internetverbinding (VPN-connectie). Sommige gamebedrijven voorzien wel nog steeds betalende varianten, zonder goklicentie. Die bedrijven riskeren daarmee strafrechtelijke sancties en geldboetes.
Bestaat er een kans dat betalende lootboxes opnieuw toegankelijk worden in België?
Ja, die kans bestaat, al is het nog onduidelijk onder welke voorwaarden. De Belgische Kansspelcommissie oordeelde in 2024 immers dat gokwetgeving dan toch geen ideaal wetgevend instrument is voor lootboxes en raadt de overheid aan om te kijken naar de toepassing van consumentenwetgeving in combinatie met de zelfregulering van de sector, PEGI.
Wat is skin gambling?
Skin gambling (skin betting, skin trading) is een illegale praktijk waarbij virtuele items, zoals bijvoorbeeld kostuums (skins), worden gebruikt om te gokken of te verkopen voor echt geld op ongereguleerde websites. Skin-goksites zijn niet alleen bij wet verboden, ook gamebedrijven verbieden elke vorm van omzetten van virtuele items in echt geld. Gamebedrijven vragen de overheid om hen te helpen dit soort websites offline te halen.
Het (ver)kopen of ruilen van virtuele items is in strijd met de intellectuele eigendomsregels van een videospel én is dus illegaal. Het verstoort een eerlijk spel en kan ertoe leiden dat spelers worden uitgesloten van een videogame. Ook is er bedrog mogelijk als je je persoonlijke gegevens achterlaat. Pas goed op voor dit soort praktijken.
Merk je dat iemand actief is op zulke illegale websites?
Leg dan uit waarom ze dit best niet doen en verwijs hen naar speelhetslim.be om er meer over te leren. Een korte samenvatting om met hen te delen:
- Het is illegaal en gevaarlijk voor bedrog. Om te kunnen verhandelen, moet iemand vaak zijn of haar accountgegevens of andere persoonlijke informatie doorgeven. Dat is erg riskant op vlak van beveiliging.
- De algemene voorwaarden van videogames staan externe handel van in-game items niet toe: het niet naleven van deze voorwaarden door deel te nemen aan dergelijke praktijken kan ervoor zorgen dat een speler wordt uitgesloten van zijn of haar favoriete videogame.
- Last but not least kan iemand op deze manier in aanraking komen met gokpraktijken en andere risicovolle praktijken.
Bekijk ook:
PEGI 18 uitgelegd: wat betekent het label?
Wanneer je (klein)kind enthousiast thuiskomt met de vraag om Grand Theft Auto,…
10 tips voor het maken van afspraken over gametijd met je (klein)kind
Net als bij elke activiteit kan een (klein)kind ook tijdens het gamen een tikje…
Hoe werken gamechats en waar moet je op letten?
Online videogames zijn uitgegroeid tot sociale omgevingen waar spelers niet…



